Wtorek, 20 kwietnia 2021 r.   Imieniny: Agnieszki, Czesława, Amalii
Witaj, Społecznosć Lubina gość! Zarejestruj się lub Zaloguj do serwisu | Ilość osób online 13

Portal Lubina


UWAGA! Ten serwis uzywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegladarki oznacza zgode na to) ->>

Praca Lubin





Wiadomości z Lubina
Podpisany został Program inwestycji dla budowy sygnalizacji świetlnej w Osieku Podpisany został Progr...
Powstanie sygnalizacja świetlna na skrzyżowaniu drogi krajowej nr 5 z drogą powiatową nr 2085D w miejscowości Osiek. Skrzyżowanie zlokalizow... »Zmiany w pomocy dla przedsiębiorców Zmiany w pomocy dla pr...
Od 4 maja przedsiębiorcy z określonych branż będą mogli wystąpić o zwolnienie z opłacania składek także za marzec i kwiecień 2021 r. Nadal będzie... »OSZUŚCI DZWONIĄ CHCĄC WYŁUDZIĆ PIENIĄDZE. MOGĄ TEŻ ZAPUKAĆ DO TWYCH DRZWI. BĄDŹMY OSTROŻNI. OSZUŚCI DZWONIĄ CHCĄC ...
Lubińscy policjanci apelują do mieszkańców naszego powiatu o ogromną ostrożność, ponieważ w ostatnim czasie mamy do czynienia ze wzmożon... »Lotnicze opryski w lasach – mogą potrwać do czerwca Lotnicze opryski w las...
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych informuje, że na podstawie decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i... »

» archiwum wiadomości

Magazyn elubin.pl





polec prawnika.pl

silesianseo.pll









Twoja wyszukiwarka

Zdrowie
Edukacja
Miasto
Lokale
Czy wiesz, że...?
Czy wiesz, że?...2.05.1945 Przejęcie miasta przez administrację polską, czynna była komenda milicji a od 15.05.1945 w ratuszu zaczął funkcjonować Zarząd Miejski

Pogoda
YoWindow.com
Wybrane wiadomości
Wiadomości z Lubina i okolic

Staropolska Wielkanoc: Jak ucztowano w szlacheckim dworze?
Data dodania: 31 marca 2021 — Kategoria: Wiadomości

Staropolska Wielkanoc: Jak ucztowano w szlacheckim dworze?

Należąca do grona najbardziej radosnych dni w roku Wielkanoc łączy w sobie zarówno przepełniony nadzieją aspekt religijny, jak i optymizm związany z początkiem wiosny. Biorąc pod uwagę charakterystyczne dla tego dnia wystawne biesiadowanie, warto przyjrzeć się bliżej zwyczajom polskiej szlachty, którzy sztukę biesiady doprowadzili do perfekcji. O tym, że polscy szlachcice nie mieli sobie równych, jeśli chodzi o ucztowanie, przeczytać można nawet w polskiej epopei narodowej.

 

Czy sposób celebrowania święta liczącego sobie blisko dwa tysiące lat znacząco zmienił w czasie minionych stuleci? Które ze zwyczajów wielkanocnych polskiej szlachty zatarły się na mapie czasu, a które z nich celebrujemy tak samo, jak nasi przodkowie? Odpowiedź na to pytanie może stanowić niemałe zaskoczenie.

Wielki Post, czyli umiarkowany umiar

Barwne wersety wieszcza Mickiewicza, przepełnione smakami i aromatami dworskiej kuchni mogą dać wstępne wyobrażenie o tym, jak mogła trwać zamykająca czterdziestodniowy post Wielkanoc w dawnej Polsce. Wstrzemięźliwość od wystawnego jedzenia w czasach, gdy stanowiło ono jedną z największych przyjemności, bez wątpienia żegnana była w wyjątkowo wystawny sposób. Poprzedzający Wielkanoc post w dawnej Polsce był podyktowany nie tylko samą wiarą, ale i koniecznością. Kres zimy to również koniec zimowych zapasów, których nie można uzupełnić nowymi, czekając dopiero na wiosenny rozkwit przyrody. Jest to kolejny z przykładów przenikania się w polskim kalendarzu porządku wyznaczanego przez religię, przyrodę, a nawet dawne wierzenia. Wstrzemięźliwość od bogatych posiłków stawała się dzięki temu znacznie łatwiejsza, jeśli nie tylko przyświecała jej wiara, ale i niedobory w spiżarni.

Zupełnie inaczej, niż wśród chłopów i mieszczan post odbywał się wśród szlachty. W tym wypadku niekoniecznie ograniczano ilość spożywanego jedzenia, a jedynie zastępowano produkty niewskazane, do których należało mięso oraz masło. Na dworskich stołach gościły głównie potrawy rybne, treściwe zupy (polewka piwna oraz żur) oraz ciasta. Można więc rzec, że w dzisiejszych czasach także pościmy poniekąd jak szlachcice, nie rezygnując z sycących posiłków, a jedynie zmieniając nieco zawartość talerza.

Wielki Tydzień niekończących się przygotowań

Poprzedzające wielkanocny poranek dni były wypełnione przygotowaniami, które w głównej mierze dotyczyły sfery kulinarnej. W samą Wielkanoc należało bowiem wstrzymać się od prac domowych, w tym również gotowania. Przygotowując z wyprzedzeniem wystawny jadłospis z pewnością jedną z większych trudności było uchronienie gotowych potraw przed mieszkańcami dworu i  przedwczesną konsumpcją.

Wystawne ucztowanie w czasie wielkanocnego śniadania nie godziło się w pełni z cnotami chrześcijańskimi, nakazującymi zachowanie umiaru. Dlatego też w dzień Wielkiej Nocy można było spożywać jedynie taki pokarm, który zostać wcześniej poświęcony i pobłogosławiony. To, co zostało skropione wodą święconą nie stanowiło już tak dużego zagrożenia dla czystości dusz biesiadników. Do dziś ten zwyczaj przetrwał pod postacią święconki w koszyczku, która jedynie symbolizuje potrawy obecne na wielkanocnym stole. Dawniej przestrzegano tego nakazu z wielką sumiennością. A ponieważ niemożliwym było przeniesienie całego jadła do kościoła, zastawiony stół wielkanocny gotowy był już w Wielką Sobotę, oczekując na przyjście księdza. Takie odwiedziny stanowiły także okazję dla mieszkańców okolicznych domostw, by poświęcić swoje pokarmy, które przynosili w koszach czekając na nadejście księdza przy wejściu do dworu. Święcenie odbywało się z wykorzystaniem poświęconej już na miejscu wody, którą każdy ze zgromadzonych mógł zabrać także ze sobą do domu.

Wielkanocne śniadanie – biesiada nad biesiady

Następujące po rezurekcji śniadanie wielkanocne rozpoczynano od dzielenia się jajkiem z wszystkimi domownikami, niezależnie od ich statusu czy funkcji pełnionej we dworze. W niektórych rejonach Polski do tego zwyczaju dołączone było także spożycie surowego chrzanu, co z pewnością nie należało do degustacji najprzyjemniejszych, biorąc pod uwagę poprzedzający śniadanie post. Osobliwością szlacheckiego stołu bez wątpienia mógł być baranek wykonany z masła. Tradycja ta obecna jest i dziś, z tą różnicą, że w XVI wieku tworzono go w rzeczywistych wymiarach. Z drugiej strony jednak warto pamiętać, że dworska Wielkanoc często odbywała się w gronie nie kilku, a kilkudziesięciu lub nawet setki biesiadników.

Ponieważ z wyprzedzeniem znacznie łatwiej było przyrządzić menu składające się z dań serwowanych na zimno, dworskie świętowanie nie mogło obyć się bez mięsiw, szczególnie drobiu, różnego rodzaju pieczeni, wędzonek oraz dziczyzny. – Nieodłącznym elementem suto zastawionego, staropolskiego stołu były zdobycze polowań, które należały do szlacheckiej codzienności. Dlatego też, wśród najpopularniejszych mięsiw znajdowały się dziki, jelenie, a nawet łosie. Dziś możemy w czasie Wielkanocy bez trudu przywołać ducha szlacheckiej biesiady dzięki przetworom mięsnym z dziczyzną, a w szczególności bardzo charakterystycznym dla tradycyjnej kuchni polskiej pasztetom. Wybierając te z segmentu premium, stworzone jedynie z naturalnych składników, bez konserwantów, glutenu i sztucznych dodatków, zagwarantujemy sobie i domownikom pełnię smaku w najlepszej odsłonie – mówi Ewelina Jędrzejewska, ekspert marki Pasztet Dworski.

Co jeszcze znaleźć można było na wielkanocnym stole w szlacheckim dworze? Mnogość ciast, bab drożdżowych i mazurków, wędliny, chleb, ocet, sól i chrzan, a także oczywiście pisanki. Z tymi ostatnimi związany jest znany do dziś zwyczaj zwany „walatką” lub „wybitką”. Polegał on na stuknięciu się pisankami, a o zwycięstwie decydowało niezbicie się skorupki jajka. Zadziwiającym jest fakt, jak niewiele, pominąwszy samą skalę przedsięwzięcia oraz zasobność szlacheckich stołów, zmienił się kanon pokarmów spożywanych w czasie Wielkanocy na przestrzeni minionych wieków.

Więcej informacji o naturalnie szlachetnych pasztetach na www.pasztetdworski.pl

Słowa kluczowe: lubin
Wyślij link znajomemu: http://elubin.pl/wiadomosci,22196.html
Ten artykuł był czytany 123 razy.


brak komentarzy

Napisz komentarz!

Twoje imię: *
Twój komentarz: *
komentarz nie może być dłuższy niż 350 znaków
Znaczniki HTML: Wył.
BBCode: Włączone

Dostępne znaczniki:
[i] pochylenie [/i]
[b] pogrubienie [/b]
[u] podkreślenie [/u]


* - wymagane pola do dodania komentarza.

Wszystkie komentarze umieszczane przez użytkowników i gości portalu są ich osobistą opinią. Redakcja oraz właściciele portalu nie biorą odpowiedzialności za komentarze odwiedzających.


Copyright © 2006-2021 Portal miasta Lubina.
Strona wygenerowana w 0.032 sek.Lubin 1.0