• Pacjenci, u których lekarz podejrzewa lub stwierdza nowotwór mają priorytetowy dostęp do szybkiej diagnostyki i leczenia onkologicznego.
• Dzięki karcie Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego diagnoza zostanie postawiona w ciągu maksymalnie 7 tygodni.  
• W zeszłym roku na Dolnym Śląsku wydano ponad 45 tys. kart DiLO. W pierwszych trzech miesiącach tego roku placówki wystawiły ich blisko 12 tysięcy.

Co to jest karta DiLO?

Karta DiLO (Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego), nazywana też często zieloną kartą, to dokument umożliwiający pacjentowi z podejrzeniem lub potwierdzeniem nowotworu korzystanie z szybkiej terapii onkologicznej.

- Karta DiLO jest przepustką do sprawnej systemowej opieki dla tych pacjentów, którzy nie mogą czekać. Wystawia ją lekarz gdy w czasie rutynowej wizyty, badania u specjalisty lub zabiegu w szpitalu pojawia się podejrzenie lub rozpoznanie choroby nowotworowej. Dzięki DiLO pacjenci mają zagwarantowane konkretne terminy leczenia, które jest finansowane przez NFZ bez limitów – zauważa Anna Szewczuk-Łebska, rzeczniczka dolnośląskiego NFZ

Kto może wystawić kartę DiLO?

Kartę DiLO może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarz specjalista np. onkolog, neurolog, ginekolog, gdy zauważy objawy sugerujące problem onkologiczny, a także szpital, jeśli w trakcie hospitalizacji pacjenta wykryje nowotwór.

Warto wiedzieć, że każda karta DiLO dotyczy jednego, konkretnego nowotworu złośliwego. Dlatego jeśli lekarz podejrzewa kilka nowotworów, np. płuca i jelita grubego, wystawi odpowiednią liczbę „zielonych kart”.

Gdzie się zgłosić?

Po otrzymaniu karty należy zgłosić się do poradni ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), która realizuje pakiet onkologiczny. Odpowiednią placówkę wskaże nam lekarz lub wyszukamy ją samodzielnie np. na stronie internetowej Gdzie się Leczyć: https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/SciezkaOnkologiczna. Dane kontaktowe poda także konsultant bezpłatnej infolinii NFZ: 800 190 590.

Lekarz specjalista podejmuje decyzję o potrzebie skierowania pacjenta na diagnostykę wstępną, żeby potwierdzić lub wykluczyć nowotwór – a jeśli to konieczne, na diagnostykę pogłębioną, aby określić typ wykrytego nowotworu i stopień jego zaawansowania.

Czas na wykonanie wstępnej diagnostyki onkologicznej nie powinien przekroczyć 28 dni. Diagnostyka pogłębiona ma na celu określenie typu wykrytego nowotworu, stopnia zaawansowania, oraz liczby i miejsc ewentualnych przerzutów. Czas na wykonanie pogłębionej diagnostyki onkologicznej nie powinien przekroczyć 21 dni. Oznacza to, że od momentu wpisania na listę oczekujących do postawienia diagnozy minie nie więcej niż 7 tygodni.

Co dalej?

Jeśli przeprowadzona diagnostyka potwierdzi chorobę onkologiczną, pacjent jest kierowany na konsylium które tworzą np. chirurg, radioterapeuta, onkolog, a także inni pracownicy medyczni, np. psycholog. Podczas tego spotkania ustalany jest plan leczenia i wyznaczany jest koordynator leczenia onkologicznego, który prowadzi pacjenta przez cały proces terapeutyczny.

Od dnia zgłoszenia się do szpitala do rozpoczęcia leczenia nie powinno upłynąć więcej niż 2 tygodnie.

Po zakończeniu terapii pełna dokumentacja trafia w zależności od stanu pacjenta do lekarza POZ lub lekarza specjalisty, który będzie nadzorować dalszą opiekę.

Jak się chronić przed rakiem?

Aby zminimalizować ryzyko zachorowania, ważne jest wykonywanie regularnych badań. Narodowy Fundusz Zdrowia oferuje szereg bezpłatnych programów profilaktycznych dla pacjentów, które mają na celu wczesne wykrycie nowotworów takich jak rak piersi, rak szyjki macicy czy rak jelita grubego. Programy są skierowane do określonych grup wiekowych i nie wymagają skierowania od lekarza.

- Niestety, jako pacjenci, nadal nie doceniamy znaczenia profilaktyki. Nie badamy się regularnie, nawet jeśli na badanie nie trzeba skierowania, a wolne terminy są łatwo dostępne. Często szkoda nam czasu albo wolimy odłożyć to na inny, lepszy moment. Tymczasem regularna profilaktyka i kontrolowanie swojego zdrowia zgodnie ze wskazaniami ekspertów mogą zapewnić rozpoznanie choroby w stadium, które pozwoli na pełne wyzdrowienie – dodaje rzeczniczka DOW NFZ

Program profilaktyki raka piersi

W 2025 roku na Dolnym Śląsku w ramach programu profilaktyki raka piersi wykonano ponad 122 tys. badań. Mogą z niego skorzystać panie w wieku 45-74 lat jeśli:

• w ciągu ostatnich 2 lat nie miały wykonywanej mammografii w ramach profilaktyki zdrowotnej,
• zakończyły okres 5 lat od leczenia chirurgicznego raka piersi i są w trakcie uzupełniającej hormonoterapii,
• zakończyły leczenie raka piersi i 5-letni proces monitorowania po zakończonym leczeniu.

Badanie mammograficzne można wykonać w 28 pracowniach stacjonarnych w województwie dolnośląskim lub w mammobusach. Lista stacjonarnych pracowni mammograficznych jest dostępna na stronie Gdzie się leczyć. Pełny harmonogram postojów mammobusów znajdziemy na stronie internetowej Dolnośląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oraz na stronie pacjent.gov.pl.

Program profilaktyki raka szyjki macicy

W zeszłym roku na Dolnym Śląsku w programie wykonano ponad 32 tys. badań. Program jest skierowany dla kobiet w wieku 25-64 lata. Polega na wykonaniu testu HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy,

• wykonywany jest co 5 lat,
• jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC),

Badanie można wykonać w każdej poradni położniczo-ginekologicznej, która ma podpisaną umowę z NFZ oraz w wybranych poradniach POZ, które podpisały umowę z NFZ na świadczenia położnej POZ w programie profilaktyki raka szyjki macicy. Na Dolnym Śląsku są to aż 222 placówki.

Program badań przesiewowych raka jelita grubego

Program, z którego w zeszłym roku skorzystało ponad 31 tys. Dolnoślązaków, skierowany jest dla osób, które:

• nie mają objawów sugerujących nowotwór jelita grubego,
• nie miały wykonywanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat,
• spełniają kryterium wiekowe:
• 50-65 lat
• 40-49 lat – jeśli krewny pierwszego stopnia miał diagnozę nowotworu jelita grubego.

Podstawowym badaniem wykonywanym w ramach programu jest kolonoskopia, w tym:

• pobranie wycinków z nacieku nowotworowego lub zmian podejrzanych o charakter nowotworowy,
• usunięcie polipów wielkości do 15 mm,
• poddanie badaniu histopatologicznemu wszystkich wycinków i usuniętych polipów;
• wskazanie konkretnych zaleceń dotyczących leczenia u osób, które wykonały kolonoskopię przesiewową.

Kolonoskopię można wykonać w 16 placówkach na Dolnym Śląsku. Można również skorzystać z finansowanego w ramach programu znieczulenia ogólnego (sedacji).

Program Moje Zdrowie

Program pozwala na wczesne wykrycie chorób cywilizacyjnych w tym także wybranych chorób onkologicznych. Dotąd skorzystało z niego ponad 235 tys. Dolnoślązaków.

Moje Zdrowie to program, z którego mogą skorzystać nawet 20-latkowie. Badania powtarzane są co 3 lub 5 lat, w zależności od wieku.

Jednym z takim badań jest test FIT, czyli badanie kału w kierunku krwi utajonej. To badanie, które obok kolonoskopii pomaga wykryć niepokojące zmiany w jelicie grubym. Czułość badania wynosi od 50-80%.

W programie należy wypełnić ankietę w internetowym koncie pacjenta, aplikacji mojeIKP lub poprosić o pomoc pracownika swojej poradni POZ.  

Przychodnia do której jesteśmy zapisani skontaktuje się z nami w ciągu 30 dni i na podstawie udzielonych odpowiedzi wystawi skierowanie na badania. Badania podzielone są na pakiet podstawowy (dla każdego kto wypełni ankietę) i pakiet rozszerzony (w zależności od wieku i wyników ankiety).

Po wykonaniu badań pacjent jest zaproszony na wizytę podsumowującą, podczas której lekarz, pielęgniarka lub położna przeanalizują wyniki badań, zinterpretują wyniki ankiety i przygotują indywidualny plan zdrowotny, który obejmuje interwencje profilaktyczne (np. porady edukacyjne), plan dalszych badań, profilaktyki i szczepień.

Napisz komentarz!