Czarny orzeł znów zostanie naszym herbem. Dlaczego akurat tak ma wyglądać symbol regionu?

W czwartek radni sejmiku zatwierdzą czarnego orła na złotym tle jako oficjalny herb województwa dolnośląskiego.

Dlaczego herb wyglądać ma akurat tak? Skąd biorą się pomysły na herby miast i regionów? W naszym przypadku przesądziła tradycja. Czarny orzeł jest symbolem Śląska od średniowiecza. - Stał się nim, bo był herbem książąt śląskich, władających Wrocławiem - tłumaczy dr hab. Przemysław Wiszewski, zastępca dyrektora Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Teoretycznie herb może przedstawiać wszystko (z wyjątkiem symboli zabranianych przez prawo, takich jak swastyka). W praktyce wszystkie herby miast czy regionów są historyczne.
Wywodzą się często z tego, co namalowane było na tarczach, których używali średniowieczni rycerze. Ponieważ do bitwy stawali zakuci od stóp do głów w pancerze, żeby się rozpoznać, malowali na tarczach symbole. Np. orzeł symbolizował męstwo, dostojeństwo i moc, lew - siłę, a róża - piękno i honor.

Orzeł, którego w czwartek dolnośląscy radni umieszczą w herbie naszego województwa, też ma rodowód rycerski. Używali go rycerze - książęta, Piastowie Śląscy. Wybrali go sobie w okresie rozbicia dzielnicowego. I właśnie z symbolu władców stał się orzeł symbolem Śląska. Dlaczego jest czarny? Uznawany dziś za tradycyjnie polski, srebrny orzeł (w heraldyce nie ma białego i żółtego, jest srebrny i złoty) to godło Wielkopolski i Ziemi Krakowskiej.

Piastowie Śląscy zdecydowali się na tło złote - w najbardziej zaszczytnym kolorze. - W heraldyce obowiązuje zasada, że nie kładzie się metalu na metal - mówi Przemysław Wiszewski. Oznacza to, że kolor srebrny nie może znajdować się na złotym. To znów zasada z czasów rycerskich - taki herb w bitwie byłby trudny do rozpoznania. Dlatego srebro umieszcza się na czerwonym tle, a czarnego orła - na złotym.

Także miasta zapragnęły mieć herby. Wrocław, jako stolica Dolnego Śląska, ma w herbie śląskiego orła w polu pierwszym, czyli w prawym górnym rogu. Cały region, a z nim i Wrocław, był dawniej częścią Królestwa Czeskiego - stąd z orłem sąsiaduje lew - godło naszych południowych sąsiadów. W prawym dolnym, złotym polu znajduje się duża litera "W" od łacińskiej nazwy miasta Wratislavia. W herbie naszego miasta są jeszcze dwie głowy. Centralna to głowa św. Jana Chrzciciela, patrona Wrocławia. - Dlatego że jest patronem katedry. To typowe dla miast biskupich w Europie, że patron katedry jest patronem miasta - tłumaczy Wiszewski.

Ostatni symbol to ten, który budzi najwięcej kontrowersji. W lewym dolnym, czerwonym polu osadzona na odwróconej koronie jest głowa świętego Jana Ewangelisty w nimbie. Dlaczego akurat jego? Prawdopodobnie dlatego, że jest patronem kaplicy w ratuszu. - Kłopot z tą głową polega na tym, że ma bardzo łagodne rysy i zdarzało się, że była brana również za głowę św. Doroty. Ale to na pewno św. Jan Ewangelista - twierdzi Wiszewski.

Bartłomiej Knapik

Napisz komentarz!